Relacja mamy      Gdy Antoś skończył 1 miesiąc poszłam z nim do przychodni na rutynową kontrolę. ( Wcześniej oglądały go już lekarki w domu, bo miałam już doświadczenie jako matka i nie podobały mi się jego stolce ( ich kolor ). Wzywane lekarki uspokajały mnie, że tak może jeszcze być, że jest to stolec przejściowy.) Nasza pani doktor ( do której chodziłam wcześniej ze starszym synem i miałam do niej zaufanie ) podzieliła moje wątpliwości, ale też nie umiała dokładnie powiedzieć co dolega Antosiowi. "Mnie się on nie podoba"- to były jej słowa. Utrzymywała się też jeszcze lekka żółtaczka. Wypisała nam skierowanie do szpitala.

 
     W czwartek wylądowaliśmy w szpitalu, a w sobotę Antek dostał wysokiej temperatury. Poinformowano mnie, że tak małe dzieci gorączkują tylko przy zapaleniu ucha lub przy zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych. Przyszedł na konsultację laryngolog-uszy były w porządku. Zdecydowano się na punkcję, by pobrać płyn mózgowo-rdzeniowy. Płyn okazał się czysty, jednak na wszelki wypadek podano synkowi antybiotyk. Dalej wegetowaliśmy w szpitalu, karmiłam nadal piersią próbując podzielić swój czas między szpital a dom w którym był starszy Tymoteusz i tak już wcześniej zaniedbany przez czas ciąży. W środę Antoś znów zagorączkował. Był wieczór, a z Antkiem siedział tata Marcin i przyjechała zmienić go babcia Ula. Znów punkcja. Tym razem płyn był tak gęsty, że jak mówiła lekarka "stał w igle".

     Stan był tak ciężki, że lekarka stwierdziła,że nie dożyje rana i że szkoda, że taki ładny chłopiec. Mąż przyjechał po mnie do domu. W takiej sytuacji było oczywiste, że trzeba Antosia ochrzcić. Zanim przyjechał mąż do domu to zadzwonił po szpitalnego Kapelana. Ksiądz zjawił się chwilę po nas. Siostry nie robiły żadnych problemów, same podały kieliszek z wodą do poświęcenia. Dziadkowie zostali chrzestnymi z "łapanki". I tak całkiem inaczej niż to sobie wyobrażał ktokolwiek z rodziny Antoś został ochrzczony. Było koło północy ( z 19 na 20 lutego ).

     Jakoś przetrzymał do rana. Wykonano dodatkowe badania, USG głowy, kolejną punkcję. Zapewniono mnie, że lekarze robią co jest w ich mocy i że nigdzie indziej na świecie nie byłby leczony w inny sposób. Leki miał podawane dokanałowo-co oznaczało codzienne punkcje. Niestety leki nie skutkowały tak jak wszyscy sobie tego życzyli. Zdecydowano sprowadzić leki z zagranicy na receptę docelową. Coś za coś. Zaczęła następować poprawa, ale Antoś musiał kilka razy dostać krew.

     Ta walka trwała 1,5 miesiąca. W najgorszych dniach Antoś stracił odruch ssania i był kasmiony sondą, ale ciągle moim mlekiem. Miał drgawki, które nie bardzo dawały się opanować. W końcu był zdrowy i wrócił do domu. Jak się później okazało tylko na 2 tygodnie, bo wypisano nas z narastającym wodogłowiem. To było dawno, ale jeszcze teraz...>>>
 

Terminy medyczne

     Zapalenie opon-mózgowo-rdzeniowych jest ostrą chorobą zakaźną, w przebiegu której dochodzi do powstania stanu zapalnego opony miękkiej i pajęczynowej(błony, które osłaniają i odżywiają mózg i rdzeń kręgowy) oraz zmian w przestrzeni podpajęczynówkowej i w komorach mózgu. Zapalenie to jest szczególnie niebezpieczne dla dzieci. Ropne zapalenie opon jest w Polsce dość częste-rocznie choruje około 3000 osób(najczęściej są to dzieci do 4 roku życia). U noworodków bardzo trudno je rozpoznać ze względu na niecharakterystyczne objawy. Zapalenie stwierdza się na podstawie objawów oraz badania neurologicznego, a zwłaszcza sprawdzenia objawów oponowych. Ostatecznie rozpoznanie ustala się po dokonaniu nakłucia lędźwiowego i pobraniu próbki płynu mózgowo-rdzeniowego.Analiza składu płynu pozwala na stwierdzenie zapalenia i podjęcie odpowiedniego leczenia.

     Leczenie wdraża się jak najszybciej. Polega ono na intensywnej antybiotykoterapii przez 14-21 dni w zależności od rodzaju infekującej bakterii i stopnia ustępowania objawów. Po 24-48 godzinach wykonuje się kontrolne nakłucie lędźwiowe w celu stwierdzenia skuteczności leczenia. W razie braku wyjałowienia płynu zmienia się antybiotyki. Stosuje się także leczenie wspomagające i objawowe. W razie konieczności podaje się leki przeciwdrgawkowe, gdy dojdzie do drgawek, leki obniżające ciśnienie wewnątrzczaszkowe, leki przeciwgorączkowe.
Jednym z możliwych powikłań jest wodogłowie pozapalne.

     Objawy oponowe-sztywność karku(niemożliwe jest dotknięcie brodą klatki piersiowej), objaw Brudzińskiego karkowy(podczas badania sztywności karku występuje zgięcie kończyn dolnych w stawach biodrowych i kolanowych), objaw Brudzińskiego łonowy(jw., ale podczas ucisku na kość łonową), objaw Kerniga(wczasie biernego zginania kończyny dolnej w stawie biodrowym występuje przymusowe zgięcie w stawie kolanowym).

     Płyn mózgowo-rdzeniowy-bezbarwna ciecz wypełniająca komory mózgu i przestrzeń podpajęczynówkową mózgu i rdzenia.Płyn chroni ośrodkowy układ nerwowy przed urazami mechanicznymi(np. amortyzuje wstrząsy).

(na podstawie: www.medporady.pl www.wiem.onet.pl)

Epikryzy

EPIKRYZA NOWORODKA
Noworodek z ciąży donoszonej, urodzony cięciem cesarskim w stanie dobrym. Od 1 doby łtaczka leczona zachowawczo. Maksymalny poziom bilirubiny 17,6mg% w 5 dobie życia. Poziom ilirubiny w dniu wypisu 14,8mg%. 98 godzin odpływania płynu owodniowego-obserwacja w kierunku infekcji wewnątrzmacicznej negatywna. W 1-szej dobie policytemia (Ht 69%). Wypisany do domu w stanie dobrym (z poziomem bilirubiny 12,2mg%)
DGN
Hiperbilirubinemia
Policytemia

EPIKRYZA 1
Noworodek z CIII, urodzony cięciem cesarskim o czasie, zagrożony infekcą wewnątrzmaciczną z powodu 96 godz. odpływania wód płodowych, został przyjęty w 30 dobie życia z powodu przedłużającej się żółtaczki i wysłuchiwania szmeru nad sercem. Dziecko w stanie dobrym, leczenie objawowe i prowadzono diagnostykę hyperbilirubinemii. W 3-ej dobie pobytu zagorączkował, wykonano PL-płyn czysty, włączono antybiotyk/Amoksiklav/. Od 5-tej doby dziecko drażliwe, stany podgorączkowe, włączono drugi antybiotyk /Netromycyna/. W 7-ej dobie pobytu kolejny skok gorączki, wykonano kolejną PL-płyn ropny. Włączono Meronem i prowadzono leczenie dokanałowe oraz ogólne p-zapalne, p-drgawkowe i p-obrzękowe. Bad.USG głowy wykonanym w trakcie leczenia- poszerzenie układu komorowego. Leczony Meronem, następnie otrzymał iv.Chlorocid. Uzyskano spadek pleocytozy w płynie MR, zahamowanie poszerzania się układu komorowego, ustąpienie drgawek, powrót odruchu ssania, obniżenie wzmożonego napięcia mięśni. W trakcie leczenia wymagał kilkakrotnie transfuzji uzupełniającej. Wypisano w stanie ogólnym dobrym, z zaleceniem dalszej kontroli ambulatoryjnyj.

EPIKRYZA 2
Niemowlę 2-miesięczne przyjęte w stanie ogólnym dość dobrym z powodu drgawek tonicznych, krótkotrwałych, które ustąpiły w domu. Dziecko w dniu 13II-18II97r. hospitalizowane z powodu ropnego zapalenia opon rdzeniowych oraz wodogłowia pozapalnego. W domu nie otrzymywał Luminalu. Drgawki tonoczne, kilkakrotnie wystąpiły przy przyjęciu na oddział. Po włączeniu leczenia p-drgawkowego drgawek nie obserwowano. W stanie dobrym wypisano do domu.

EPIKRYZA 3
Niemowlę 4-ro miesięczne z wodogłowiem wewnętrznym /stan po ropnym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych przebytym w okresie noworodkowym /przyjęte na oddział z powodu stanów podgorączkowych, obserwowanego krztuszenia się, okresowych drżeń kończyn, prężeń, oczopląsu-w stanie ogólnym średnim. Stale utrzymywały się stany podgorączkowe, obserwowano narastanie obwodów głowy, narastanie przestrzeni płynowych mózgu-wsk. kom.-cz. 70% - wodogłówie. Stale utrzymywały się objawy neurologiczne. W badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego pleocytoza-początkowo wysoka, wysokie poziomy białka stopniowo w miarę leczenia obniżały się /Pleocytoza 1, poziom białka 0,93g/l. Posiewy płynu mózgowo rdzeniowego ujemne. Dwukrotnie konsultowany przez lekarza neurologa, lekarza neurochirurga. Po telefonicznym uzgodnieniu z lekarzem przekazano /12.V.97r./ do Kliniki Chirurgii Dziecięcej w Bydgoszczy celem leczenia operacyjnego.

EPIKRYZA 4
Niemowlę 4-miesięczne przyjęte do Kliniki z objawami masywnego wodogłowia pozapalnego. Operowany w trybie pilnym. Implantowano zastawkę Pudenza- średniociśnieniową wytwarzając przeciek komorowo-otrzewnowy. W przebiegu pooperacyjnym powikłań nie obserwowano. Otrzymywał Pipril jako osłonę. Wypisany do domu w 10 dobie po zabiegu w stanie dobrym.

EPIKRYZA 5
W dniu 02.09.1999r. przyjęliśmy Antosia, który od poprzedniego dnia wieczorem zaczął być rozdrażniony, bolała go głowa, wymiotował, w dniu przyjęcia był podsypiający, budził się z płaczem. W wieku 4 miesięcy był operowany z powodu masywnego wodogłowia pozapalnego-założono zastawkę Pudenza średniociśnieniową wytwarzając przeciek komorowo-otrzewnowy po stronie prawej. W chwili przyjęcia stan ogólny średni, miejscowo zastawka podatna na ucisk, odbija po 30 sekundach, palpacyjnie wyczuwa się ciągłość układu zastawkowego. W badaniu TK głowy dren zastawki w dość wąskiej komorze, układ komorowy znacznie węższy niż w poprzednim badaniu TK. Operowany w dniu przyjęcia- usunięto zastawkę, stwierdzając układ wypełniony krwią. Założono zastawkę do rogu czołowego komory prawej, wytwarzając przeciek komorowo-otrzewnowy starym kanałem. W czasie pobytu na Oddziale stan Antosia uległ poprawie, w dniu 10.09.1999r. zdjęliśmy szwy i wypisaliśmy go do domu z zaleceniem okresowej kontroli-pierwsza kontrola za 7 dni.

EPIKRYZA 6
Chłopca 4-letniego z wodogłowiem pozapalnym przyjęto do szpitala z powodu drgawek, które wystąpiły w przebiegu gorączki. Przyjęty w stanie ogólnym średnim. W badaniu przedmiotowym stwierdzono zapalenie gardła. W trakcie pobytu w oddziale drgawek nie obserwowano. Konsultowany przez neurochirurga i neurologa. Po włączonym leczeniu stan ogólny poprawił się, ustąpiła gorączka i stan zapalny. Wypisano do domu w stanie ogólnym dobrym z zaleceniami jak wyżej.
 
 

Niektóre wyniki badań

PŁYN MÓZGOWO-RDZENIOWY

USG GŁOWY

18.02.97
Przestrzeń podtwardówkowa nieposzerzona.
Szczelina podłużna mózgu wąska, symetryczna.
Struktura tkanki mózgowej bez zmian ogniskowych.
Układ komór bocznych nieco poszerzony, symetryczny o zaokrąglonych rogach czołowych. Szer. rogów czołowych obustronnie ok.4,0mm.
Komora III i IV prawidłowe.
Wskaźnik komorowo-czaszkowy 30%.
Sploty naczyniówkowe hyperechogeniczne, pogrubiałe obustronnie.
DGN
Nieznaczne poszerzenie ukł. komorowego. Stan po IVH? Wskazana kontrola.

20.02.97
Przestrzeń podtwardówkowa nieposzerzona.
Szczelina podłużna mózgu wąska, symetryczna.
Struktura tkanki mózgowej bez zmian ogniskowych.
Układ komór bocznych poszerzony. Szer. komory bocznej prawej 9mm, lewej 8mm w obrębie trzonów. Prawy róg czołowy 9mm, lewy 9mm.
Wskaźnik komorowo-czaszkowy 40%.
Wyściółki komór hyperechogeniczne.
Sploty naczyniówkowe o nieregularnych, pogrubiałych zarysach.
W świetle obu komór widoczne liczne drobne równomiernie rozproszone ogniska hyperechogeniczne.
Komora III prawidłowa
DGN
Poszerzenie komór obustronne. Podejrzenie obecności treści ropnej w obu komorach bocznych. Odczyn zapalny wyściółek. Kontrola USG za tydzień.

26.02.97
Przestrzeń podtwardówkowa nieposzerzona.
Szczelina podłużna mózgu wąska, symetryczna.
Struktura tkanki mózgowej o nieco podwyrzszonej echogeniczności, zatartym bruzdowaniu mózgu.
Układ komór bocznych symetrycznie nieznacznie poszerzony, komora prawa szer.14mm, komora lewa szer. 15mm, prawy róg czołowy 13mm, lewy róg czołowy 16mm.
Sploty naczyniówkowe obustronnie pogrubiałe, nieznacznie zaokrąglone.
W świetle obu komór treść bezechowa.
Wodociąg mózgu niedrożny.
Wskaźnik komorowo-czaszkowy 47%.
Komora III 8,4mm poszerzona.
Komora IV 15-17mm.
DGN
Wodogłowie wewnętrzne dużego stopnia. Wskazana kontrola po leczeniu zapalenia opon.

04.03.97
Przestrzeń podtwardówkowa nieposzerzona.
Szczelina podłużna mózgu wąska, symetryczna.
Struktura tkanki mózgowej o nieco podwyrzszonej echogeniczności.
Układ komór bocznych poszerzony,P-szer. 14mm, L-16mm. Prawy róg czołowy 16mm, lewy róg czołowy 23mm.
Wskaźnik komorowo-czaszkowy 45%.
Komora III szer.ok. 6mm.
Sploty naczyniówkowe o nieregularnych obrysach.
DGN
Wodogłowie wew. Wporównaniu z bad. poprzednim niewielka regresja zmian.

11.03.97
Przestrzeń podtwardówkowa nieposzerzona.
Szczelina podłużna mózgu wąska, symetryczna.
Struktura tkanki mózgowej bez zmian ogniskowych.
Układ komór bocznych asymetryczny L>P. Róg czołowy lewy szer. 19,5mm, prawy 10,7mm. Róg potyliczny-lewy 31,2mm, prawy 14,7mm.
Wskaźnik komorowo-czaszkowy 45,5%.
Wskaźnik komorowo-półkulowy prawy 44,9%, lewy 49,1%.
Komora III 6,4mm.
DGN
Wodogłowie wew. Asymetryczne poszerzenie układu komorowego L>P.

13.03.97
Przestrzeń podtwardówkowa nieposzerzona.
Szczelina podłużna mózgu wąska, symetryczna.
Struktura tkanki mózgowej bez zmian ogniskowych.
Układ komór bocznych znacznie poszerzony asymetrycznie bardziej po stronie lewej. Szer. komory bocznej prawej 13,3mm, lewej 15,6mm. Prawy róg czołowy 15,6mm, lewy 16,7mm.
Wskaźnik komorowo-półkulowy lewy 50%, prawy 42%.
Grubość warstwy mózgu w obrębie płata czołowego prawego 10,3mm, lewego 10,5mm, w obrębie płata
potylicznego prawego 18,4mm, lewego 15,6mm.
Sploty naczyniówkawe o regularnych obrysach.
Komora III poszerzona do 7mm.
DGN
Wodogłowie pozapalne. Obecnie stwierdza się niewielką asymetrię światła komór bocznych L>P. Niewielka progresja zmian po stronie lewej.

13.06.97
Struktura tkanki mózgowej prawidłowa, zcieńczała, w płatach czołowych o grubości ok. 6-7mm, w płatach potylicznych o grubości ok. 12-13mm. W prawej okolicy ciemieniowej, podtwardówkowo owalne ognisko bezechowe o wymiarach 18x9mm.
Komora III poszerzona do ok.13mm. Poszerzona komora IV o wymiarach 27x25mm.
Przestrzeń podtwardówkowa USG nieposzerzona.
Szczelina podłużna mózgu wąska, symetryczna.
Układ komorowy mózgu w sonografii znacznie poszerzony w obrębie komór bocznych oraz komory III i IV.
Szerokość komór bocznych: prawej 44mm, lewej 54mm.
Wskaźnik komorowo-czaszkowy 70%.
W świetle prawej komory bocznej widoczny cień zastawki.
DGN
Wodogłowie wewnętrzne dużego stopnia, stan po implantacji zastawki. W porównaniu z badaniem z 8.04.97 stwierdza się progresję zmian.

15.07.97
Struktura tkanki mózgowej prawidłowa, zcieńczała, w płatach czołowych o grubości ok. 8mm, w płatach potylicznych o grubości ok. 13-16mm. W prawej okolicy ciemieniowej, podtwardówkowo owalne ognisko bezechowe o wymiarach 20x10mm.
Komora III poszerzona do ok.15mm. Poszerzona komora IV o wymiarach 33x21mm.
Przestrzeń podtwardówkowa USG nieposzerzona.
Szczelina podłużna mózgu wąska, symetryczna.
Układ komorowy mózgu w sonografii znacznie poszerzony w obrębie komór bocznych oraz komory III i IV.
Szerokość komór bocznych: prawej 47mm, lewej 56mm.
Wskaźnik komorowo-czaszkowy 70%.
W świetle prawej komory bocznej na wysokości splotu naczyniówkowego widoczny cień zastawki.
DGN
Wodogłowie wewnętrzne dużego stopnia w porównaniu z badaniem poprzednim stan stacjonarny. Stan po implantacji zastawki, zastawka zlokalizowana w świetle prawej komory bocznej.

20.08.97
Struktura tkanki mózgowej prawidłowa, zcieńczała, w płatach czołowych o grubości ok. 13mm po stronie prawej, 8mm po stronie lewej.W płatach potylicznych o grubości 10mm po stronie prawej, 12mm po str. lewej. W prawej okolicy ciemieniowej, podtwardówkowo owalne ognisko bezechowe o wymiarach 18x9mm.
Komora III poszerzona o szerokości 17mm.
Komora IV poszerzona o wymiarach 28x16mm.
Przestrzeń podtwardówkowa USG nieposzerzona.
Szczelina podłużna mózgu wąska, symetryczna.
Układ komorowy mózgu w sonografii znacznie poszerzony w obrębie komór bocznych oraz komory III i IV.
Wskaźnik komorowo-czaszkowy 80%.
W świetle prawej komory widoczny cień zastawki.
DGN
Wodogłowie wewnętrzne dużego stopnia, w porównaniu z badaniem poprzednim obserwuje się niewielką progresję. Stan po implantacji zastawki.

Ropne bakteryjne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych u noworodków

Praca wygłoszona na XXVI Ogólnopolskim Kongresie Pediatrów w 1999 r. Bardzo ciekawe!

Zapalenie opon mózgowych

Rodzaje zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych;
Badania diagnostyczne;
Powikłania;
Leczenie;
Jak dochodzi do zapalenia opon;
Objawy;
Co robić;
Czy można zapobiec.

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Jak dochodzi do zapalenia opon;
Co robić;
Czy można zapobiec.